Archives: <span>Timeline Express Announcements</span>

Hondarribiko Liburutegian komunitatea nola sortzen dugun

Udal Liburutegiak leku publikoak dira, zerbitzu publikoak, beraien izenean jasota dagoen bezala. Beraz komunitarioa ere bada. Beste aldetik, liburutegia ez da soilik eraikina. Liburutegia, barruan dagoena ere bada. Liburutegia erabiltzaileak ere badira. Beraiek ematen diote zentzua. Erabiltzailerik gabe ez zen izango liburutegirik. Baina zer egin dezakegu gure erabiltzaileak ezin badira eraikinera etorri? Liburutegia beraiengana hurbildu. Eta horrela zerbitzu publikoa, komunitarioa, komunitatearena izango da.

Gure lan prozeduren helburu garrantzitsuenetarikoa komunitatea egitea da. Horregatik, Hondarribiko liburutegian urteak daramatzagu helburu hori aurrera eramaten. Urte guzti hauetan liburutegia eraikinetik atera dugu eta eskoletara joan gara, azokan postua jarri dugu, auzoko jaietan egon gara, baita surf jaialdian ere. Eta poliki-poliki gure mapa, gure komunitatearen mapa, osatzen eta handitzen ari gara.

Oraingo honetan erabiltzaile zehatz batzuengana joan nahi genuen: helduen erresidentzietan daudenengana. Arrazoi desberdinengatik han daude eta liburutegira, eraikinera, ezin dute hurbildu.

Baina horretarako gure mapa horren barruan dauden beste lagun batzuekin jarri ginen harremanetan: Nagusilan elkartearekin hain zuzen. Nagusilan, adin nagusikoen boluntariotza elkartea da. Beraiek, besteak beste, erresidentzietara joaten dira laguntza eskaintzera. Lan handia egiten dute bertan. Eta bertako boluntario batekin hitz egin genuen gure ideia azaldu eta praktikan jarri asmoz. Gure sarea osatzeko pausoz pauso egin behar da eta loturak ondo finkatu behar dira. Boluntarioak elkartekoekin hitz egin eta oso egitasmo interesgarria iruditu zitzaien.

Beraz, elkarte honen bidez Betharram erresidentziako arduradunekin harremanetan jarri ginen, eta bertako psikologo eta fisioterapeutarekin bilera egin genuen gure proiektua azaltzeko. Behin onartuta, datak zehaztu eta parte hartzaileen gaitasunen arabera bi talde osatu zituzten. Talde bakoitzean 12 pertsona egongo dira.

Beraien ezagutzarekin Liburutegia osatzea da gure asmoa. Informazioa eta harremana bi noranzkotan jaso nahi baitugu. Guk beraiei esan/eman eta beraiek guri osatuagoa itzuli.

Lehendabiziko saioan Ernesto Goiricelaya-ren “Alde zaharreko gauzak” liburua izan genuen lagun. Hasieran, urduri geunden, eta beraiek ere bai. Baina behin urduritasuna gaindituta, saioa benetan aberasgarria izan zen. Guk beraiei pasarte batzuk irakurri genizkien ozenki eta pasarte bakoitzaren ondoren hitz eta pitz hasi ziren: batek kontu bat horren inguruan, besteak beste bat, hirugarrenak beste zerbait gehitu… Eta horrela sarea osatzen aritu ginen. Komunitatearentzat garrantzitsua da beraien jakituria jasotzea. Beraien altxorra gurea ere badelako.

Honek jarraipena izango du, liburutegia osatzen jarraituko dugulako gure komunitate sareari esker.

Amestutako filmak Villabonan maiatzaren 9an

Gurea zinearen 75. urteurrena dela eta, bestelako hitzaldi bat emango du Koldo Almandoz zinegileak Villabonan.
Halaxe eman dute kartelean ekimenaren berri:

“Zinemaren hizkuntzaren inguruko saio didaktikoa, Koldo Almandoz zine zuzendariaren eskutik.”

“Zinemaren hizkuntza erabiliz, mapa edo programa berezirik gabe,

zine pantailan barneratuko gara, filmatu ez diren pelikulak ikustera…”

Martxoak 17: komikiaren eguna

Koldo Mitxelena liburutegiaren web orrirako sortutako berria da honakoa. Martxoaren 17an komikiaren eguna izendatu eta lehen aldiz egun hau ospatuko den honetan jarritako azalpena, eguna aitzakia gisa hartuta. Hemen ikusi dezakezue jatorrizkoa.

Aurten ospatuko da lehen aldiz komikiaren eguna martxoaren 17an. Egun honetakoa da TBO astekariaren lehen alea, 1917 urtekoa hain zuzen. Aldizkari hau 1998 urtera arte argitaratu zen eta urte luzez komikia edonoren etxeetara zabaltzeko bidea izan zen. TBO aldizkariaren izenburutik sortu zen Espainian komikia izendatzeko gehien erabiltzen den hitza bera ere, “tebeoa” alegia. Eta horregatik hautatu dute martxoaren 17a komikiaren eguna.

Gure ingurura hurbilduz eta gure komiki funtsak arakatuz, ez ditugu albo batera utzi nahi euskaraz ere hainbat urtez asteroko edo hilabeteroko maiztasunez argitaratu izan diren komiki aldizkariak. Lehena Txistu (1927), ondoren Poxpolin (1935) eta gerora Ipurbeltz (1977-2008) izan dira XXI. mendera arte milaka etxeetako umeen eskura egon diren euskarazko aldizkariak beste hainbat komikiren artean. Helduentzako komiki aldizkarien artean berriz, ez ditugu aipatu gabe utzi nahi Habeko Mik alfabetizazioak bultzatuta argitaratutako aldizkaria edo Napartheid fanzine munduaren erakusgarri izandakoa. Gaur egun aldizkarien eragina asko apaldu bada ere, Xabiroi aldizkariak ematen du komikia gazteengana eta paperean jasotzeko aukera.

Gaur egun, ordea, komiki aldizkariek baino toki gehiago hartzen dute gurean komiki istorio osoek, dela album moduan, nobela grafiko gisa edo manga motako bolumenetan. Eta horregatik da hain zabala gure komiki mailegagarrien funtsa KMKko Komikiteka gelan, liburutegiko lehen solairuan. Bertan 5000 komiki inguru topatu ditzakezue mailegagarri. Gaurko espreski hautatukoen artean hiru hauek azpimarratu nahi ditugu:

TBO aldizkariari buruzko liburua ‘Ediciones TBO, ¿dígame? : memorias secretas de una secretaria

Manga atalean abenturazko Billy Bat seriea. Urasawaren manga honetan xaguxar baten ikuspegitik Euskal Herria ere agertzen den komiki unibertsala

Argitaratu berria den eta Angoulemako komiki festibalean saritua izan den ‘Penss y los pliegues del mundo’ nobela grafikoa.

Getariako Udal Liburutegiko korapiloak

2022 urteko programazioan korapiloak landu ditugu Getariako Udal Liburutegian.

Bideo honetan laburtu eta harilkatuta jaso ditugu.

Korapiloen bidez komunitatea eraikitzen!

Urte amaiera Getariako Liburutegian

Abendua iritsi da Getariako liburutegira. Kaleko freskurak bultzatuta makina bat herritar izan dira azken egunotan gurera gerturaturiko erabiltzaileak, haurrak haien etxekolan eta marrazkiekin, helduak eleberri askotarikoekin. Negua liburutegiaren alde datorren urtaroa izan ohi da, udako hondartza giroa atzean utzi eta apalategien arteko txokoak goxatuz pasatzeko garaia.

Aurten gainera bisita berezia izan genuen abenduak hamabost zituela: Uxue Alberdi idazlea etorri zen bere liburu berria aurkeztera, “La Belle” haurrentzako istorio ilustratua. Alberdik, hogei entzuletik gora bertaratutako arratsalde hortan, liburuaren gai nagusia azaldu zigun, zirkuan ibili zen German Rodriguez “German Txiki” getariarraren ibilbidea, hain zuzen ere. Germanen nondik norakoak kontatu zizkigun eta entzulegoak interes handiz hartu zuen bitxikeri andana hau. Gainera, German Txikiri Artzape aldizkarian eginiko elkarrizketa baten kopiak ekarri zituen, eta liburua osatzeko erabilitako informazio zehatzak azpimarratu zizkigun, gerora idatziriko istorioaren hastapenak eta gakoak zein ziren aurkeztuz. Txikienek harridura handiz jaso zuten liburu bat nondik eta nola hastearen prozesua. “La Belle”-ren pasarte batzuk irakurri zizkigun eta horrela literaturaz bustiriko arratsalde honi amaiera eman genion.

Hau, hala ere, ez da izan urte honen amaierako azkena berria. Izan ere, gabonak direla eta, beste urteetan baina liburu gehiago ekarriko ditugu herriko irakurleentzat, opari gisa. Tartean haurrentzako Txano eta Oscar bilduma osatuko dugu, Agatha Misteryren azken aleak ere gurean izango dira, bai eta liburutegiko langile diren Andoni Olaetxea eta Maite Caballeroren “Fin Barkua” ipuin ilustratua ere. Helduentzako nobedaderik ere badugu, noski, Anari Alberdiren “Gari eta Goroldiozko” eta Nerea Ibarzabalen “Bar Gloria”, besteak beste. Uzta berria gabonetan aterako dugu pixkanaka, erne beraz datozen asteetan. Esan bezala, kaleko giro freskoak ahaztu eta zatoz liburutegira elkarren artean irakurri eta gozatzera. Eta urte berri on!

Andoni Olaetxea

Uxue Alberdi Getariako Liburutegian

Getariako Liburutegian neguko olatu handiak hartu eta programazioarekin aurrera jarraitzen dugu oholaren gainean. Abenduaren 15ean, arratsaldeko 17.00etan, Uxue Alberdi idazlea etorriko da gurera bere liburu berria irakurri eta aurkeztera: “La Belle”. Haurrentzako kontakizun ilustratu honetan German Rodriguez edo “German Txiki” getariarraren bizipenak kontatuko dizkigu, honek zirkuan izandako gora-beherak direlarik istorioaren muina. Hortaz, Getarian ere abenduako hotzari aurre egiteko, zatoz liburtegira eta gozatu kontakizun honen bitxikeri guztiak eta gehiago entzunez.

 

Zeroren ‘No sleep till Shengal’

Premiazko kontakizuna da hau. Kontatu beharrezkoa, sarraski gehiago izango ez badira. Eta, era berean, kontatu beharrezkoa, ahanzturak jango ez bagaitu.

Baina, gainera, kontatu beharrezkoa da konfederakuntza demokratikoaren historia, ezerezaren erdian antolaketa sozial berri batek aurrera egiten ari denaren historia, hain zuzen ere.

Zerocalcare itzuli da Kurdistanera, Irakaldera oraingo honetan. Ezidiarrei buruzko kronika egiten du komiki honetan, isis-en atzaparretik ihes egin ostean milaka lagun horiek nola antolatu diren azaltzeko. Ihes egitea lortu zutenena, jakina.

Zerok hitza ematen die. Kontakizun gogorra eta epikoa, infernutik aterata, baina umorea eta hausnarketa izango ditugu lagun (armadiloak, ordea, kameo txiki bat baino ez du egingo, protagonista ez baita Zero, Kurdistango herriak baizik)

Komikia urrian agertu da Italian, euskarazkoa da haren lehen itzulpena eta gainera, ohi den bezala, gehigarri berezia du gure edizioak: Italian ere argitaratu ez den istorioa. Idatzi eta aipatu ezin direnei buruz. Galdetzen baduzue: “baina hori halan da?”; gure erantzuna: “Ok. Halan da”.

Autorea: Zerocalcare

Itzultzailea: Koldo Izagirre

Izenburua: No sleep till Shengal

Argitaletxea: Farmazia beltza

Hizkuntza: euskara

Prezioa: 20 kapoi

ISBN: 978-84-123140-6-9

 

Manga komikia, zientzia dibulgazioa eta Judas Arrieta protagonista azaroaren…

Azaroak 7 Koldo Mitxelena Liburutegiko Komikitekan MANGA KOMIKI TAILERRA emango du Judas Arrieta manga adituak.

Aurten Koldo Mitxelena liburutegitik Luis Gascaren oroimenezko erakusketa antolatu da Okendo Kultur Etxean, eta beste hainbat ekimenen amaiera gisa, astelehenean tailerra eta solasaldi bat burutuko dira KMn bertan:

 

Tailerra Judas Arrietak emango du Komikiteka gelan 1. Pisuan, 17:00-18:30

https://www.gipuzkoa.eus/kmk/luis-gasca/agenda-hedatua/komikiaren-tailerra/

 

eta ondoren solasaldi bat izango dugu Aretoan, 19:00tan.

Bertan Amaia Arregi komikizaleak eta zientzia dibulgatzaileak Ooso Argitaletxeko Olga Resina eta ‘Zientzialariak’ saileko Jordi Bayarri sortzailea elkarrizketatuko ditu

https://www.gipuzkoa.eus/kmk/luis-gasca/agenda-hedatua/euskal-komikigintza/

 

Gainera, ekimen hauen informazio osagarria imstagrameko KMkulturunea atalean ere ikusi dezakezue.

Getariako liburutegian belaontzian bizitako haurtzaroari buruzko hitzaldia

Datorren asteazkenean, urriak 5, 5. korapiloa izango dugu Getariako Udal Liburutegian. Hau da, bertako herritarrekin (itsas korapiloa komunitate loturaren metafora eta irudi gisa erabiltzen ari gara) eta belaunaldi ezberdinetako kideak nahasturik itsas mundua, bidaiak, abenturak, migrazioak eta kultura aniztasuna bezalako gaiak elkarrekin lantzeko eta gozatzeko saioak alegia. Martxo erdialdean hasi ginen korapiloekin eta ordutik korapilo bat landu dugu hilero. Oraingo honetan, kontakizun berezia izango dugu entzungai. Bertan Getariako Izar eta Hodei De La Hoz Agirre anai-arrebek itsasoan bizi izandako abenturak zein esperientziak ekarriko dizkigute. Izar eta Hodeik haurtzaro desberdina bizi izan zuten belaontzi batean bizi izan baitziren 10 urtez. Bizi esperientzia honen berri emango dute liburutegian.

Izar eta Hodei zein gurasoen erronka nagusietako bat haurren hezkuntza izan zen 10 urte horietan zehar. Urrutiko sistema baten bidez ikasi izan dute ama irakasle zutelarik. Honi buruz artikulu honetan irakur dezakezue gehiago.

Etxe gisa erabili izan duten belaontziak ‘Silver Cloud’ izena du eta 12 metro luze da. Honi buruz ere bada Argiak ateratako artikulu bat.

Hondarribiko liburutegian Txanogorritxoren lau aurpegiak

Txanogorritxo aintzat hartuta, honako ekimenak burutuko dira abendura bitartean Hondarribiko liburutegian.

IRAILA. Txanogorritxo, nora zoaz?

  • Irailak 15. 19:00etan. Hitzaldia. Txanogorritxo zaharra versus berria. Hizlariak: Itsaso Gutierrez eta Xabier Etxaniz Erle
  • Irailak 21. 19:00etan. Zinema. Caperucita roja laburmetraia; Cuentame un cuento (Miguel Angel Vivas, 2014)
  • Irailak 28. 16:30etan (3/6 urtekoak) eta 17:45etan ( 6/10 urtekoak) Dorotea eta Txanogorritxo sortzen. Ipuin kontari eta collage tailerra. Amaia Egidazu-rekin.

 

URRIA. Amonatxo, zergatik…?

  • Urriak 6. 19:00etan Mahai ingurua Helduak eta liburutegiak. Partehartzaileak: Arantza Mariskal (Medialab), Estibaliz Albizu (Durango liburutegia) eta Hondarribiko liburutegia.
  • Urriak 11. 17:30etan. Tailerra. Aiton amonak gazteekin. Liburutegia transmisio gunea bezala
  • Urriak 19. 19:00etan. Zinema. Amama (Asier Altuna, 2015)
  • Urriak 22. 11:00etan. Kalera. San Pedro kalean
  • Urriak 24. 16:30. Merendola liburutegian

 

AZAROA. Txanogorritxo ahalduntzen

  • Azaroak 15. 17:30etan. Tailerra. Nolako Txanogorritxo nahi duzu?
  • Azaroak 17. 19:00etan. Hitzaldia/Tailerra. “Hilero gorritzen”. Ara!Gorputz elkartearekin.
  • Azaroak 23. 19:00etan. Zinema. Caperucita. (Tatiana Mazú, 2019)
  • Azaroak 26. 10:00etan. Tailerra. Autodefentsa tailerra Kisoku klubean

 

ABENDUA. Basoan

  • Abenduak 13. 17:30etan. Tailerra. “Basoa koloretan”. Zenotipia tailerra
  • Abenduak 15. 19:00etan. “Ameztu Jaizkibel”. Hizlariak: Maier Gereka eta Izaskun Cenoz
  • Abenduak 17. 10etan. Kalera. “Ameztu Jaizkibel” ikustera mendi irteera
  • Abenduak 20. 19:00etan. Zinema: La vida secreta de los arboles. (Jorg Adolph, 2020)

 

Eta hala bazan edo ez bazan… gehiago daukagu:

  • Abenduak 29. 19:00etan. Hondarribia Txanogorritxo KM0. Irakurraldia Jokin Mitxelena eta Hondarribiko idazleak

 

Hitzaldi guztiak Garbiñe Ubeda-k zuzenduko ditu.

Emanaldi eta jarduera guztiak DOAKOAK dira. Aurretik izena ematea gomendatzen da. Ekintza guztiak euskaraz izango dira, pelikulak izan ezik.

Bidasoa Bizirik erakundearekin elkarlanean herriko 11 saltokitako erakusleihoetan Txanogorritxo ikusteko eta entzuteko aukera izango dugu urrian zehar.

Erakusketa. Irailak 1etik abenduak 31 arte izango da Hondarribiko liburutegian.

Lekuona Fabrikako mediazio lanak

Errenteriako Lekuona Fabrikan gabiltza 2021eko azaroaz geroztik kultura mediazio lanak burutzen.

Kultura mediazioa lana, hitz gutxitan, Errenteriako Lekuona Fabrika eta orokorrean, kultura alorretik sortzen diren ekitaldi, egitasmo edo sorkuntza lanak herriko eragile, elkarte eta herritarrei zabaldu eta hauekin loturak sortzean datza. Horrela guztion artean oinarrizko ekintza baten informazioa zabaltzeaz gain, hau aberasteko ekimenak sortzen ditugu, kultura alorrean jorratzen diren gaiek herrian oihartzun bat eduki dezaten.


Mediazio lan hau hainbat bidetan zabaltzen da. Alde batetik Lekuona fabrikako Legamia programa dago, Lekuonako Sorlekuan garatzen den arte bizien laguntza programa; Herritar laborategiak, herritarrek sortu eta garatzen dituzten proiektu publikoen programa; Herritar plaza (Liburutegi barruan espazio ezberdinak daude, plaza deiturikoak, bertan lantegi eta ekintza ezberdinak garatzen dira eta Kulturako sailak kudeatzen ditu zuzenean) eta liburutegia.

Ondorengo lerroetan Errenterian Kultura alorrean egin ditugun hainbat mediazio lan:

  • Legamia programaren barruan egon den Horman Poster taldearekin ere hainbat ekintza burutu ditugu. Alde batetik Herri Arte Eskolako Antzerki Labearekin elkarlanean aritu ginen, Horman Poster taldeko hainbat partaidek antzerki eskolakoekin elkarlanean dinamika bat garatu zuen.
    Bestalde Horman Posterrekin batera ikastetxeekin lantegi bat garatu genuen bertan “Souvenir metodoa” deritzaiona garatu zutelarik. Beraien azken antzezlanarekin lotutako gaien lanketa bat egin zuten Koldo Mitxelena Institutuko DBH3ko dibertsifikazio taldearekin, zientzia fikzio eta espekulazioa, biosfera eta arkitektura edo antropozenoa/kapitalozenoa bezalako gaien inguruko hausnarketa bat aurkeztu zuten.
  • Herritar plazetan beste hainbat mediazio lan ere egin ditugu, hautatik azkena LGTBI kontakizun erotikoen mikro irekia. Lekuonako Plaza Luzean egin genuen, Nerea Arriola izan zen ekintzaren aurkezlea. Bertan hainbat pertsona bildu ziren LGTBI kontakizun erotikoen narrazio publiko baten inguruan. Parte-hartze presentzialez gain Herri Arte Eskolako Hitzaren eremuko ikasleek ere parte-hartu zuten, ekintzarako beraiek sortu zituzten audio batzuekin.
  • Kultura Podcasta herriko ikastetxeekin sortutako programa da; bertako kultur ekitaldi eta proposamenei buruz hitz egingo duena. Bertan 10-18 urte bitarteko eskola ezberdinetako gazte taldeek 3 hilero herrian kulturaren alorrean egiten diren egitasmo ezberdinak aztertzen dituzte, gero podcast bezala garatuz.

 

Uxue Arzelus eta Urtzi Ibarguen

Natasha

 

 

Koldo ALMANDOZ, Aritz TRUEBA

Natasha

Farmazia Beltza, 2022

Nuevo Nueve, 2022

 

 

Euskal komiki batek ez gaitu Natashak bezain beste harritu Habekomiken garaitik. Agian ez da beharrezkoa ezer gehiago eranstea. Irakurtzen amaitu ostean, ordea, hainbat detaile etortzen dira burura. Eta ez nolanahiko detaileak, baina.

 

Frantsesez argitaratu komikietan ez da inoiz gidoilaria agertzen. Hau da: marrazkilaria eta koloremailearekin batera, eszenagilea agertzen da: “scenariste” ala “scenario”. Natasha irakurtzean primeran eta bikain ulertzen da ezberdintasuna. Izan ere, gidoigileak eszenatoki osoa diseinatu duela pentsatzen dugu. Ez soilik kontakizuna: testu ingurua, hizkuntza, pertsonaien ezaugarriak, narratiba bisuala, erregistroak… “gidoia” baino gehiago da hori.

Hori dela eta, orri askoren konposizioa zoragarria da, narrazioa maiz eszenatoki bihurtzen da. Hori ere bai.

 

Bestalde, pertsonaiak bikain daude ezaugarrituta; ez dira edukiontzi ala marrazki huts edo hutsalak. Koherentzia, izaera eta garapena, bizidunak dira. Berdin gertatzen da hizkuntzarekin, asko zaindua, utzia ematen duenean bereziki.

 

Jakina, horrela kontzeptualizatutako eszenatokia aurrera ateratzeko teknika handiko marrazkilaria behar da. Eta hemen, talentua, lana, konfiantza eta elkarlana uztartu duen bikotea batu da.

 

Horrela, komikiaren oinarri klasikoari eutsita, lan ezin modernoagoa sortu dute. Alegia: narratiba grafikoa da komikia, kontakizun bisuala. Zinemaren modukoa, baina paperean. Egitura ez datza idatzizko kontakizunean, hori beste osagai bat gehiago da, eszenan gertatzen dena segitzean baizik. Esan bezala, pertsonaia, hizkuntza, artea, perspektiba, truko grafikoak eta abarrek osatuta. Non eta “eta abar”rean istorioa bat dagoen. Istorioa modernoa da, garaikidea.

 

Naturalismoan ala errealismo berrian sartzea ez da erokeria. Hau ere ez da ohikoa gure sorkuntza grafikoan.

 

Ongi etorri XXI. mendera!

Jon Benitoren Lagun minak

Jon BENITO ARANBARRI

Lagun minak

 

Farmazia Beltza, 2022

296 orrialde

isbn 978-84-123140-4-5

20€

 

 

15 zatik osatzen dute puzzlea. Ez larritu lehenaren izena “Hamar” izatea. Autorearengan 10 urteko tartea bizitzaren epe naturala da eta. Beraz, lehen hitzetik idazleak bere asmoen berri ematen digu. Zintzotasunez, bere / gure buruari egindako bi galdera aurkeztu ala bota digu: “Zer gertatu zitzaigun?”, “Zer ginen zauriaz lehen?”.

 

Erantzunak ezagutzeko ez da amaiera arte itxoin behar, nahiz eta han ere argi mintzo zaigun. Erantzunak ezagutzeko aski da irekiera eta itxiera poemen artean idazleak oparitzen dizkigun kontakizunak irakurtzea. Azken batean, amodioaren eta gorrotoaren, laguntasunaren eta minaren arteko eremuan bizi da / izan da idazlea; ez horregatik bakarrik bizi, toki eta garai zehatzean baizik. Lagunez inguratuta. Edo lagunez barneratua.

 

Izan ere, ainguratik askatu eta haizeak bultzatutako poemak dira lan honen egitura. Idazlearen ezin egonaren berri ematen digute, idazlearen auto baieztatzearen berri ematen digute. Horien euskarri gorpuzten dira narrazioak.

 

Bi galdera xinple horiek sortu burutazioak ezagutuko ditugu. Paisaia ezagunek gure arreta piztuko dute; ahaztutako izenak nahiz pertsonak eta pertsonaiak berpiztuko dira gure memorian; gertatu ez bazaizkigu gerta zitzaizkigukeen / litzaizkigukeen egoeratan autorearen burua ez ezik gurea ere ikusiko dugu nahastuta. Jakina, nahasi eta minduko gara, maitasunaren bila, askatasunaren bila, gorrotoaren bila. Eremu ezagunean murgilduko gara.

Ez nolanahi, baina. Bidaia horretarako idazle alimalezko batek lagunduko digu. Hamarnaka dabilen Jon Benitok. Bere unibertso pertsonal nahiz kolektiboa eskaintzen diguna, hizkuntza modernoa, modernizatua, berritua, fina, polisemikoa erabilita.

 

Autoreak zalantzati galderak plazaratu ditu; edo akaso zalantzak guk genituela pentsatu du. Anabasa horretan ziurtasun bat dago: autorea idazlea da, idazle ona. Izkutuan segitzea barkatzeraino ona, nahiz eta honetan denon aurrean biluzik geratu.

 

Alegia, gozatu duzu eta harrituko zara liburua irakurtzean. Amaitu ostean, bi urrats gehiago eman, eta galdera korapilatsuek erantzun erraza dutela konturatuko bazara ere. Pirloren pase bat bezala; edo agian, Zarautzen lurrera erori zaizun izotz bolak ematen dizun minaren tamainakoa.

Gordailuko liburutegia

Gordailua Gipuzkoako Foru Aldundiaren Ondare Bildumen Zentroa da. Bere helburu nagusia lurraldeko kultura-ondarea gordetzea, babestea eta ezagutaraztea da. Milaka ondare-gai etnografiko, artistiko eta arkeologiko gordetzen dira bertan, bere funtsei buruzko azterketak ere egiten direlarik. 2015. urteaz geroztik, Gipuzkoako Arkeologiaren eta Paleontologiaren biltegia ere bada. Lurralde honetan burutu diren indusketetan eta aurkikuntzetan atzeman diren pieza arkeologikoak eta paleontologikoak zaintzeko helburua ere badu. Gehiago ezagutzeko Gordailuko web orria kontsultatu daiteke.

Bertan, liburutegia ere badago. Baina gordetako materialek ez dute oraindik funtsa antolaturik osatzen. Alegia, liburuak gela egoki batean bilduta daude, baina ez daude deskribatuta, sailkatuta, zuzen apaletan kokatuta. Honela, Ereiten, helburu nagusi batekin dabil Gordailuan. Pixkanaka, liburu eta aldizkariak katalogatu eta eskuragarri jartzeko lanean alegia. Gordailuaren funtsa eta Aldundiaren bilduma nagusia uztartu nahi dira. Hau da, Gipuzkoako Aldundiaren bilduma nagusiaren parte bihurtu Gordailuarena; nahiz eta material hauen gordeleku eta kontsultaleku Gordailua izango den.

Material motari dagokionez, liburuak eta aldizkariak daude gehien bat. Hauekin batera, beste hainbat funts eta bilduma partikular ere aurkitu daitezke. Eskuhartzea egitean, material asko dagoenez, lehentasunak ezarri dira. Lehenik liburuekin hasi gara, zehazki zaharberritzearekin zerikusia dutenak. Gai hauetako materiala oso berezia da eta interesgarria da lehenik hau prest izatea. Gainera bertan asko erabiltzen duten materiala da. Honekin batera, beste hainbat gaietako liburuak ere prestatu dira, hala nola, museologia, etnografia, artea, historia edo arkeologiari buruzkoak.

Koldo Mitxelena Kulturuneko liburutegia Gipuzkoako Foru Aldundiaren liburutegiaren egoitza izanik, bertan ezarritako katalogazio moldea jarraitu da Gordailuko liburutegia katalogatzeko. Hau da, Sailkapen Hamartar Unibertsalaren (SHU) bidez antolatu da funtsa. Behin katalogazioa amaituta, liburuak fisikoki apaletan kokatu dira. Horretarako txaplata eta barra kodeak ezarri zaizkie eta dagokion tokian instalatu dira. Orain arte guztira 2350 liburu prestatu dira eta beste 1000 liburu inguru gelditzen dira katalogatzeko. Liburuekin amaitzean, lehen aipatutako gaiekin loturik dauden aldizkariak ere eskuragarri jarriko dira.

Prestaketa lan guztiarekin bukatzean materiala Koldo Mitxelena liburutegiko katalogoan egongo da ikusgarri. Bertan, funtsetan Gordailua aukeratu eta katalogoan koltsultarako prest egongo da.

Oraingoz lanean jarraituko dugu pixkanaka material guztia katalogatu eta laister prest eta erabilgarri izateko.

Edurne Arocena

**Gordailuko irudia bertako webgunekoa da

Orrimarkatzaileak liburutegietan

Eta zuk? zer jartzen duzu liburuen orri tartean?

Liburutegietako zerbitzuen artean gehien ezagutzen dena liburuen mailegua da. Prozedura sinplea da, denok dakigu: erabiltzaileak liburu bat nahi du, eta maileguan eramaten du, erraza.

Baina, zer gertatzen da gero? Noizbait pentsatu al duzue zer gertatzen den erabiltzaileak liburu horrekin ateratzen den unetik liburutegira bueltatzen duen arte? Egia esan batek daki.

Baina liburua itzultzen dutenean! Hor bai, barruan topatzen dugunak horri buruzko informazioa ematen digu!. Eta zer da hor egoten dena? Ahaztutako orrimarkatzaileak!

Guk topatu ditugunekin sei “sailkapen” egin ditugu:

1. Egindako markatzaileak:
Funtzio horretarako enpresek, erakundeek, liburutegiek… inprimitutakoak. Hauen bidez Alcoy, Arrasate, Zaldibar, Bilbo, Aguilar de Campoo, Egipto, Bartzelona, Getaria, Amsterdam, Argentinako Cordoba, Andorra, Londres, Cadiz (Los verdes alderdi politikoak egindakoa!), New York, Hernani eta Donostiako Prebentzio Zentro Penitentziarioa ezagutu ditugu besteak beste.
Baina badakigu ere 1991ko Donostian Ikarazko zinea izan zela, Aitana 2017an Paris-en Klimt-en erakusketa batean egon zela. Gin tonic errezeta bat ere badugu Room liburua irakurtzeko bereziki prestatuta, ezkontza baten oroigarria eta Margarita pastela Yuzu birrindurarekin egiteko errezeta


2. Sorkuntza prozesu baten emaitza direnak:
Eskolenak, tailerrenak…

3. Bidaia txartelak:
2020an Bilboko aireportuan eta Leondik Donostirako trenean, eta 2016an Tokyoko metroan egon gara.

4. Erlijio alorrekoak:
Ama birjinak, jainkoak, hildakoen oroigarriak

5. Bestelakoak:
Nahita aukeratutakoak edo eskura besterik ez.
Hiru egutegi, lehengoa, 1974koa Arrasateko Talleres Mondragoneses de Precision (beste aldetik neurgailua duena), bigarrena 1977ko Aministia eta ikurriña duena, bestea 2013koa Inposaketarik ez, ez Hezkuntzan, ez inon dioena. 2018ko Fifa world cup Errusia kromo bat etabonboien kutxa bat ere baditugu. Gijongo Juan Barjola eta Madrilgo Thyssen Bornemisza Museoetako sarrerak iritsi zaizkigu ere.
Hainbat eskutitz edota postal: neederlanderaz, portugesez, ingelesez, gaztelaniaz eta frantsesez Lekaroztik, Mexikotik, Paristik eta Birminghamdetik! Hondarribitik batek “Maite zaituztet” dio!
2018ko Jaizubiako jaietako rifa. Eta haragi gisatua txokolatearekin prestatzeko errezeta goxoa.

6. Liburutegiari utzitako mezuak:
Batek “barkatu berandu itzultzea!, besteak “bitan irakurri dut!, hurrengoak “gogoratu jendeari ez dela azpimarratu behar!” Bihotzak eta maitasun handia ere jasotzen ditugu. Eta erabiltzaile batek tabernetako serbiletetan espreski egindako marrazki zoragarriak.

Eta zuk? Zer erabiltzen duzu?

Artxibozain batek dio, nor ote gara?

Nondik gatoz? Nora goaz? Zenbatetan egin diogu galdera hori gure buruari! Eta ez bakarrik munduan utziko dugun itzalaren inguruan, baita goizeko zazpitan autoa martxan jarri eta “gaur ze egun da?” galderari erantzuten saiatzen garenean ere. “Asteartea da, Villabonara noa!” edo “osteguna da, Segurara joan beharra dut”, Arantza, Aduna, Zarautz, Igantzi, Baztan,… Asko direla lagun ditugun udal artxiboak eta beok ere egiten dute hausnarketa hori. Batzuek handira, beste batzuek txikira, baina denek dute buruan zer egin bere artxiboarekin.

Kontua da, dagoeneko ez dela nahikoa artxiboa antolatua eta deskribatua izatea. Hori, ezinbestekoa da, bai. Abiapuntu bat da: gaur egun paperean duten dokumentazio guztia ahalik eta azkarren artxiboan gorde eta kontrolatua izan nahi dute udalek. Zeren, udalen kudeaketan aldaketak datoz, aldaketa handiak. Ordurako, papera bulegoetatik desagertu behar da.

Baina, nora joateko? Dageneko oso barneratua dugu erantzuna: administrazio elektronikora. Eta hala da, baina kasu honetan “nora” galderaren erantzuna hain argi izanda, garrantzitsuago da “nola” galderari erantzutea. Bidea oso luzea da. Lan itzela dauka gainera. Abiapuntua bakarra da: udalak ongi ezagutu behar du bere burua, udal lankideak, espedienteak, serieak dokumentuak, prozedurak, baliabideak…

Alperriko lana da administrazio elektronikora iritsi behar garela eta edozein modura aplikazio huts ezezagun batean lanean hasi nahi izatea. Aldez aurretik goiko paragrafoan zehaztutakoak eta gehiago egiten ez badira, udalak aurreikusi daitezkeen akatsak egingo ditu: ez dira baliozko dokumentuak sortuko, ez dira prozedura zuzenak garatuko (pausuak galduko dira), hauetako asko bikoiztuak sortuko dira bulego batean  baino gehiago, ez dira deskribapen bateratuak gauzatuko, ez dira benetako espedienteak egingo, eta abar.

Baina dena ez da iluna. Gero eta udal gehiago dira “nola” galderari erantzuteko beharra ulertu eta laguntza eske hurbildu zaizkigunak. Dagoeneko ez dira “bakarrik” paperezko dokumentuez arduratzen. Administrazio elektronikoan lana fundamentuz bete ahal izateko jarraitu beharreko prozesuak garatzeaz baizik.

**Argazkia: Arabako artxiboan dagoen kartelarena da

Aurten komunitatean ‘korapilatuko’ da Getariako Liburutegia

Liburu eta material ezberdinen erabilera publikoaz haratago, herri liburutegiak erabiltzaile ezberdinen topagunerako, ezagutzak elkar-trukatzeko, elkarren arteko sorkuntzarako edota jendarte eredu hobe eta juxtuago bat ernaltzen joateko espazio gisa ulertzen dituzten ikuspuntuak gero eta gehiago finkatzen ari dira egun. Gero eta jakinagoa da liburutegiak liburuz beteriko eta isiltasunean ikasteko espazio itxiak izatetik urrun, denontzako kultur espazio biziak ditugula.

Bada, ikuspuntu honen bueltan, nazioarteko data garrantzitsu batzuk probestu eta ekimen txiki eta sinbolikoak egin izan ditugu Getariako Liburutegian pasa berri dugun 2021 urtean zehar. Datek jorratutako gaiekin liburutegian dugun materiala ikustarazteaz gain, kontzientziak astindu eta piztuta mantentzeko asmoz, batetik. Liburutegiek jendarteetan duten funtzio bizi eta ezinbestekoa azpimarratu nahian, bestetik. Aurtengoarekin hasi aurretik, hementxe eta oraintxe egingo dugu errepaso txiki bat.

Ospatutako lehendabizikoa martxoko Emakumeen Nazioarteko Eguna izan zen eta honen harira “Itsaso Morea” deitu genuena ipini genuen. Liburutegiko sarreran itsas sare handi bat zintzilikatu eta ahalik eta aldarrikapen eta literatur gomendio feminista gehien arrantzatzeko asmoa izan genuen. Ondoren, udaberriaren etorrerarekin  Liburuaren Eguna etorri zen, Sant Jordi,  apirilak 23a. Honekin bat egiteko eta Sant Jordik larrosa eta liburuekin duen tradizioa kontuan ere izanik, liburutegia denon artean mezudun loreekin betetzeko deialdia egin genuen. Oraindik hor daude guztion ale kuttunen, literatur gomendioen eta irakurtzeari buruzko abenturari buruzko mezutxoekin liburutegiari bizia ematen. Mundu osoko liburutegien jardun kultural eta komunitario anitza omentzeko eguna ere ospatu nahi izan genuen,  Liburutegien Nazioarteko Eguna. Urrian izan zen eta itsasoko ekosistemei buruzko denontzako jolas saio batekin ospatu genuen. Azaroan, Emakumeenganako Indarkeriaren Kontrako Nazioarteko Egunaren txanda izan zen eta Itziar Prats eta Isabel Gallardoren proiektuarekin bat egin nahi izan genuen. Honetarako, liburutegia indarkeria matxistaren kontrako tximeleta more aldarrikatzaile berezi batzuez betetzeko deialdia egin genuen. Baita lortu ere, parte hartutako guztiei esker. Eta hauxe izan genuen urteko azken ekimen txikitxo eta jabekuntzakoa.

Aurten, goian aipatuko ikuspuntuari berriro heldu eta beraz, Getariako herri liburutegia komunitatearen topagune eta elkarrekin ikasteko gune izan dadin nahiko dugu berriro ere.  Hainbat gauza nagusitan jarri nahiko dugu fokua. Batetik, komunitatearekin loturak sendotzean. Bestetik, belaunaldi eta kultur izaera ezberdinen artekoen ezagutzak trukatzeko eremu bat izatean. Azkenik, Getaria berarekin eta mundubirarekin lotuta dauden (eta liburutegian gai ardatz gisa ditugun) ezaugarri edo gai batzuetan: hala nola, itsas munduan, bidaietan, abenturetan eta migrazio eta kultur aniztasunean.“Korapiloa”-ren figura eta metafora baliatuta (komunitatearekiko lotura sendotzeko jarduna islatu nahiko duena) eta Getariako herritarrekin, elementu nagusi hauek guztiak uztartu eta landu nahiko dituzten ekintza eta jardunak burutzea izango dugu asmo.

Honela, hauexek topatu ahal izango ditugu aurten liburutegirako denontzat proposatutakoen artean: “korapiloaren” bueltan  aritu eta Getariako itsas nortasunarekin lotuta egongo diren ekintza interesgarri eta aberasgarri batzuk, Getarian dagoen kultur aniztasuna ezagutzeko aukera emango diguten ipuin eta istorio kontaldi komunitarioak, migrazio eta itsas bidaiei buruzko abenturak ezagutzeko aukera emango diguten ekintzak eta itsas gaiekin lotutako beste hainbat jolas eta saio. Lehen hitzordua  martxoan bertan izango dugu, hain justu ere. Itsas munduko gaiak lantzeko asmoaren barruan, Koldo Almandoz kazetari eta zinemagilea etorriko da berak argitaratutako “Igeri edo ito” itsas eleberri bitxi eta infinitu bezain interesgarriarekin denontzat eta denokin tailer bat egitera. Martxoak 16an izango da hau  arratsaldeko 17.30etan. Beraz, zuen zain izango gara beste behin.

Bidaia honetan abiatzeko prest?

Urte berri on!

Ereiten osatzen dugunok Urte Berri On opa dizuegu.

Komunitatea sortu eta zaindu!

 

(portreta kolektiboa Judas Arrietarena da)

 

Komikia eta komikigintza topaketa

Komikigunearen eskutik dator aurten ere komikigintza ardatz hartuta antolatu den topaketa berria. Zergatik da motibagarria komikia editatzea? zerk bultzatzen ditu aditu eta editoreak argitaratzen jarraitzera? Argitaletxe hasi berriak zein esperientziadunak, gidoigile zein marrazkilari, autoekoizpenak eta beste… denetarik aterako da mahai gainera abenduaren 14 eta 16an Koldo Mitxelenako Aretoan.

Abenduaren 14an Harriet argitaletxeko Gregorio Muro komikigile zein editorea eta Astiberri argitaletxeko bazkidea den Laureano Domínguez editorea izango dira protagonista. Eta abenduaren 16an berriz, Kodai manga argitaletxeko Aitor Sobera, Belleza Infinitaren gidari den Garikoitz Fraga eta Tupust Kolektiboko partaide Paula Estévez izango dira gure artean. Solasaldien aurkezle eta gidaritza lana Inés Garcíak burutuko du, Tobacco Days liburu-dendako arduraduna da Inés.

Saio hauetan honako gaiak izango ditugu ardatz: zergatik hautatu komikia ogibide gisa, zer motibazio du komikiak, zergatik autoekoitzi edo zergatik aukeratu argitaletxe bat, zer tramite dauzka eskubideak erosteak, itzulpengintza edo inprimitzearen ibilbidea eta irakurleengana iristea.

Bi solasaldiak Koldo Mitxelena Liburutegiko Aretoan burutuko dira eta streaming bidez ere jarraitzeko aukera izango da.

 

Abenduak 14, 19:00tan

HIzlariak: Astiberriko Laureano Domínguez eta Harriet argitaletxeko Gregorio Muro

Moderatzailea: Inés García

Abenduak 16, 19:00tan

HIzlariak: Belleza Infinitako Garikoitz Fraga, Kodai argitaletxeko Aitor Sobera eta Tupust kolektiboko Paula Estévez

Moderatzailea: Inés García

 

1743 urtean euskara hutsez idatzitako gutun bat, Oiartzungo udal…

Gutuna 1743ko urrian idatzitako eskutitz pribatu bat da. Oiartzungo zirujaua zenak, Auger Greciet (Oier Gerezieta) hazpandarrak, herriko bikarioari, Jose Fagoagari, Fontainebleutik (Frantzia) bidalia.

Hezkuntza jasotako pertsonak dira dira bai bidaltzailea eta bai hartzailea. Gutunean Gerezietak “mesedea” eskatzen dio bikarioari, “Oiartzungo bailaratik kanpo joateko udalbatzak aurretik emana zion baimena luzatzeko kudeaketa” egin zezan. Garaiko harreman sozialetan tratamenduak zuen garrantziaren lekukotasuna ere bada gutun hau: begirunez eta mintzaira jasoan idatzia dago eta etengabeak dira laudorioak, goraipamenak, esaldi jantziak…

Auger Greciet (edo Oier Gerezieta) 1742ko otsailean kontratatu zuen Oiartzungo udalbatzak herriko zirujau izateko. Bere egitekoak odolusteak egitea, bisitaldiak burutzea eta ospitaleko txiroak artatzea ziren, besteak beste. Gerezietak jardun hori burutzeko ezagutza bermatzen zuten tituluak aurkeztu, azterketa gainditu eta Frantziako titulazioa baliozkotu behar izan zituen.

Prozesu horiek egiteko, baimenak eskatu behar izan zizkion udalbatzarrari; horien artean, 1743ko abuztuan hiru hilabetez kanpora joatekoa. Baimen horren luzamendua eskatzeko bidali zuen orain topatu den gutuna.

Momentuz, ez dakigu Fagoagak erantzun zuenik eta, egin bazuen, zein hizkuntzatan erantzun zuen (nahiz eta badakigun baimena luzatu ziotela Gerezietari), ez delako topatu dokumentu hori.

 

Hauxe da gutunaren edukia (gaurko grafiara egokituta):

 

Jauna

Justuki nindake akusatua indiferen batentzat zure partez, zuk niri hainbertzetan ezagutzera emanez geroz zure amodioa nik merezitu gabe, ez banauzu berritzen nire oroitzea zureganat. Hartzen dut, bada, ausartzia zuri eskribitzeko lerro hauek, eta informatzeko hauen medioz zure osasunaren estaduaz eta zure familiarenaz, zoinen komendamenduan aurkitzen bainaiz.

Ezin kunplitu nuen nire obligazionearekin zureganat, ez nire adiskideenganat, borondatearen konforme eta nire obligazioneak galdegiten zuen bezala, Oiartzundik partitzean. Egia errateko ez nuen uste honat beharko nintzela eta ausentzia hain luzearentzat partitzen nintzela. Otoitzen zaitut, bada, Jauna, barkatzeaz nire falta ordukoa.

Grazia bera galdegiten dut nire bertze adiskide guztiez, suplikatzen zaitudalarik, junto beste guztiekila, kontinuatzeaz nireganat zure amodioa, eta obligatzeaz instante urgente honetan, zoinetan aurkitzen bainaiz zure behar handian, obtenitzeko grazia gobernuko jaunenganik, permisionea orain zonbait denborarentzat nire egitekoak galdegiten duten bezala, esperantza osoarekin nago obtenitukoren derautazula grazia hori, segurtatzen derautzudalarik korrespondentzia justu batez zureganat eta herriko jaunenganat. Nire ausentzia hain luzea da okasionatua, korte guztia kanpoan aurkitzeaz, baina esperantza osoarekin aurkitzen naiz erreuseaz nire egitekoan denbora laburrean eta, Jaungoikoarekin baitan, nire adiskide guztien ikusteaz eta infernu bizi honetatik galitiaz begibi[…]taraino, zeren naizen hasia fazoin guztiez.

Finitzen dut, Jauna, galdegiten dauzudalarik zure amodioaren kontinuazionea Orobat egiten dut gobernuko jaun guztiei eta bertze nire adiskidide guztiei, ahantzi gabe mediku jauna.

Barkatu nire ausardia, segurtatzen zaitudalarik nitzala, eta izanen, bizi naizeno, amodio eta humilitate osoarekin, afekzione eta errespetu osoarekin.

 Zure zerbitzari fidela,

Auger Greciet

Fontebleaun, octobre, 21, 1743. Parisetic 14 lekobidetan urrunago.”

 

**Artikulua osorik Oiartzungo Udaleko Komunikazio Arduraduna den Goiatz Labandibarrena da eta hemen irakur daiteke