XX. mendearen lehen erdira arte esan daiteke ia inor ez zela herri txiki edota herrixketako eskola eta bertako ume edo gazteen hezkuntzaz arduratu. Oso gutxi ziren ume eskolaratuak, eta hauetako asko sasoi zehatz batzuetan besterik ez ziren joaten, baserrietan lan egitera behartuta baitzeuden. Herrietan bizi zirenek eskola gertuago izatearen abantaila izan ohi zuten, baina mendialdean bizi zirenek eskolarik ere ez zuten gertu. Eskolaratze ezak Lazkaon bertan, beste udalerrietan bezala, analfabetismo maila altua zekarren eskutik.

Gordailua Gipuzkoako Foru Aldundiaren Ondare Bildumen Zentroa da. Bere helburu nagusia lurraldeko kultura-ondarea gordetzea, babestea eta ezagutaraztea da. Milaka ondare-gai etnografiko, artistiko eta arkeologiko gordetzen dira bertan, bere funtsei buruzko azterketak ere egiten direlarik. 2015. urteaz geroztik, Gipuzkoako Arkeologiaren eta Paleontologiaren biltegia ere bada. Lurralde honetan burutu diren indusketetan eta aurkikuntzetan atzeman diren pieza arkeologikoak eta paleontologikoak zaintzeko helburua ere badu.

Segurako Udal Artxiboan argazki bilduma bateratu bat sortzen ari gara. Duela urte batzuk herritarrei etxean gordeta zituzten irudiak udaletxera ekartzeko gonbita egin zitzaien; gero, banan bana digitalizatu, eta kopia erakundean gorde asmoz.

Eta zuk? zer jartzen duzu liburuen orri tartean? Liburutegietako zerbitzuen artean gehien ezagutzen dena liburuen mailegua da. Prozedura sinplea da, denok dakigu: erabiltzaileak liburu bat nahi du, eta maileguan eramaten du, erraza. Baina, zer gertatzen da gero? Noizbait pentsatu al duzue zer gertatzen den erabiltzaileak liburu horrekin ateratzen den unetik liburutegira bueltatzen duen arte? Egia esan batek daki. Baina liburua itzultzen dutenean! Hor bai, barruan topatzen dugunak horri buruzko informazioa ematen digu!. Eta zer da hor egoten dena?

Rutu Modan

Túnels. Llibreria Finestres 

Kidetzaren Kutxa Indiana Jones ala Laura Croft-en helburuen artean, edo jabetzen artean badugu ere, hura topatzea dute helburu Rutu Modanen komiki honen protagonistek. Hauek talde heterogeneo batera batu beharko dute, nork berak bere txangurro tartean, kutxa sakratuaren bila abiatzeko. 

Nondik gatoz? Nora goaz? Zenbatetan egin diogu galdera hori gure buruari! Eta ez bakarrik munduan utziko dugun itzalaren inguruan, baita goizeko zazpitan autoa martxan jarri eta “gaur ze egun da?” galderari erantzuten saiatzen garenean ere. “Asteartea da, Villabonara noa!” edo “osteguna da, Segurara joan beharra dut”, Arantza, Aduna, Zarautz, Igantzi, Baztan,… Asko direla lagun ditugun udal artxiboak eta beok ere egiten dute hausnarketa hori.

Liburu eta material ezberdinen erabilera publikoaz haratago, herri liburutegiak erabiltzaile ezberdinen topagunerako, ezagutzak elkar-trukatzeko, elkarren arteko sorkuntzarako edota jendarte eredu hobe eta juxtuago bat ernaltzen joateko espazio gisa ulertzen dituzten ikuspuntuak gero eta gehiago finkatzen ari dira egun.

Cristóbal Balenciagaren izena entzutean denok dakigu nor zen. Jostuna eta moda diseinatzailea, mundu zabalean ospetsua da eta Getariako herriaren izenari sendo lotua dago. Herri honetan jaio zen eta bertan eman zituen, gaztetan, joskintzako bere lehen pausuak, Casa Torreseko markesaren laguntzari esker hasi zelarik.

Ereiten osatzen dugunok Urte Berri On opa dizuegu.

Komunitatea sortu eta zaindu!

 

(portreta kolektiboa Judas Arrietarena da)

 

XVIII. mende hasierako euskarazko oharrak

            Oiartzungo artxiboak euskararen ezagutzarako duen materialaz behin baino gehiagotan aritu gara. Bertan gordetzen den aspaldiko dokumentazioak gure hizkuntzaren nondik norakoak aztertzeko euskarri garrantzitsua da.  Horren lekuko ditugu euskara aintzat hartuta burutu ditugun bestelako berriak, azken egunetan aurkeztu den 1743ko euskara hutsean idatzitako eskutitza ahaztu gabe.