Uda garaia iristen denean, Zumaian Urolako itsasadarra zeharkatzen duen ontzi zerbitzua jartzen da martxan. Gehienek herrigunetik Santiago hondartzarako joan etorria egiteko baliatzen dute. Zerbitzu honek, ordea, Zumaiako historian sakontzen den sustrai luzea du.

Ederki gogoratzen ditut jai egun haiek, hura zen hura festa giroa gure lagunartekoa. Salbatore jaietan ohitura zen bezela herriko kale eta balkoiak gogoz apainduak agertzen ziren nolanahiko egunak ez zirela jakinaraziz.

Villabonako jaiek badituzte hainbat jarduera urtero-urtero errepikatzen direnak. Hauetako batzuek urteetan zehar ohitura bihurtu direnez Santioak ez lirateke izango hauek antolatu gabe. Baina guztietan aintzindariena, musikarekin batera noski, zezenen inguruko tradizioa da.

Askotan entzuten dugu gaur egun udal tasa edo zerga bitxi bat jartzeko asmoa duela hemengo edo hango Udalak, eta gure jarrera beti izaten da berdina: hauek beti gauza geroz eta arraroagoak asmatzen!, ez dut inoiz horrelakorik ikusi.

Getaria, hiribildu harresitua izan zen. Erdi Aroko harresia lehenik eta baluarte modernoa ondoren. Harresiak babeserako elementu garrantzitsua izan dira historian zehar; kanpoko erasoak saihesteko modurik egokiena. Getariako orografiak babesgune naturala eskaini arren, kostako eta lurreko hegalak izan ziren gehien sendotu zirenak.

Maiatzaren bukaeran Zumaiako Kanpina zabaldu zen. Herriak kanpoko bisitariei eskaintzen dien turismora zuzendutako instalakuntza berriena da hau. Zumaiak bisitari ugari jasotzen ditu, batez ere udan. Hala ere, azken urte hauetan, bisitari kopuruak etengabe gora egin du eta urte osoan zehar turistak jasotzen dituen kostaldeko herri bihurtu da.

Beste behin ere Ereitenek Untzi Museoarekin elkarlanean arituko da umeentzako jardueretan. Jonan Alonso, Oihana Artetxe eta Zarika Pascual prest ditugu bakailaoaren arrantza, balearen ehiza edota Elkanoren bidaia zein garrantzitsua izan zen umeei azaltzeko.

Emakume artisten txanda da. Kubo Kutxa aretoak ekainaren 19an emakumeen obrekin osatutako erakusketa berria zabalduko du. Batzuk oso ezagunak dira eta beste batzuk aurkikuntza interesgarriak izango dira. Proposamen baikoitza pertsonala eta bakarra da.

Erakusketaren komisarioak bi emakume dira. Ezin beste modu batera izan. Eta emakumeak ere izango dira arretaz eta bisita gidatuez arduratuko direnak: Larraitz Arretxea eta Maite Caballero ilustratzailea.

Pasaiako Udalaren Kultura eta Hezkuntza Sailak, ZABALDIYA bildumaren bigarren zenbakia argitaratu du, Pasaiako udalaren arte bilduma izenburupean

Ondarea bertatik bertara programaren baitan asteburu honetan bisita gidatuak egingo dira Gipuzkoako herri ezberdinetan. Gipuzkoako Foru Aldundiak, udaletako teknikari eta kultur eragileekin batera, ohiko zirkuituetatik kanpo edota ezkutuko edo ezezagun diren ondare elementuak ezagutzera eman nahi dituzte.