Alonso Pimentelek Amable Arias liburuan gorde zuenez, Amablek berak dio txikitatik izan zuela pintatzeko beharra, eta honela, erabaki zuen inoiz ez zizkiotela gehien maite zituen bi gauzak kenduko, haiengatik borrokatuko zela: idazteagatik eta pintatzeagatik.
Aurten
100 urte betetzen dira Ignacio Zuloaga margolari eibartarrak Santiago
etxea eraiki zuela. Estilo erregionalista duen etxearen diseinua Pedro
Guimón arkitekto ondarrutarrarena da. Hau XX. mendearen lehen erdiko
arkitekto esanguratsua izan zen eta Bizkaia eta Gipuzkoan etxe
partikular eta txalet ugari egin zituen.
Apirila
izanik, ezin ahaztu herriko festa esanguratsuena ospatzen den hilabetea
dela. Zumaiako zaindaria San Pedro izan arren, San Telmo santuarekin
loturiko festek esangura berezia dute zumaiarrengan. San Telmo
itsasoarekin lotura estua duen deitura erlijiosoa da eta izen bereko
festak ere itsas kutsu nabaria mantentzen jarraitzen du.
Jaio
berria atarian abandonatuta. Horra hor 2016. urtean azaldatzen gaituen
gertakizuna. Nahiz eta orain dela 250 urte gertatu. Nahiz eta Europako
bideetan gerratik ihesean 10.000 haur galdu direla entzun eta ahaztu
dugun.
Pentsatu
baino beranduago, baina jadanik hasi dira Zumaiako barradera edo
kanpoko dikea konpontzeko lanak. Azken itsasaldi bortitzak kalte handiak
eragin zituen Urolako itsasadarreko sarreran eta denbora luzez egon da
barrako pasealekurako bidea itxita. Gune kaltetuenetariko bat antzinako
barraren zatia izan zen.
Zementugintzak
garrantzia handia izan zuen Zumaiako industrializazioan. Ekoizpen honek
eman zion hasiera hain juxtu herriko industrializazio prozesuari XIX.
mendearen erdialdera, eta Urola Beheko zementu fabrikek hartu zuten
garrantziari esker, Zumaiako portua “Interés General de Segundo Orden”
izendatua izan zen 1883an.